به نوشته جواد على ، نيبور ، سياح معروف مىگويد : مردم يمن گوگرد را از كوهى در مشرق ذمار استخراج مىكردند . « 1 » چون سرزمين يمن و بيشتر نواحى شبه‌جزيرهء عرب به شيوه‌اى فنى بررسى نشده و كارشناسان آزموده بدان گام ننهاده‌اند ، بدشوارى مىتوان از معادن و گونهء خاك اين مناطق در تمدن قبل از اسلام سخن گفت . فلزات به‌دست آمده از ويرانه‌ها و حفاريهاى آثار باستانى يمن نشان‌دهنده وجود شمشيرهاى ( مرغوب ) آبدار و برنده در جاهليت و اسلام در اين سرزمين بوده است . « 2 » جواد على به نقل از نيبور مىنويسد : در صعده و ديگر جاها معدنهايى بوده كه از آن آهن استخراج مىشده است . « 3 » همدانى جغرافيادان عرب نيز ضمن اشاره به معدنهاى طلا و نقرهء يمن گفته است كه اين دو فلز از معادن رضواض ، آهن از معادن نقم و غمدان و فصوص البقران و عقيق سعوانى ( منسوب به وادى سعوان ) از معادن شهاره و عيشان در كوههاى ناحيهء همدان يمن استخراج مىشده است . « 4 » از برخى معادن مزبور كه به روزگار قبل از اسلام مورد استفاده بوده ، در روزگار اسلامى نيز بهره‌بردارى مىشده است . « 5 » آب و هواى يمن به گونه‌اى است كه هر نوع گياهى در آن مىرويد ؛ زيرا هواى تهامه گرم و مرطوب ، ارتفاعات معتدل و هوا لطيف است . بيشتر فراورده‌هاى كشاورزى از اين سرزمين به دست مىآيد . براى استفاده بيشتر از زمينها ، كشاورزان بلنديها را به صورت مدرّج و پلكانى درآورده‌اند تا آب باران را در آن نگهدارى كنند . مردم يمن سالها پيش از اسلام متنوعترين گونه‌هاى محصولات را مىكاشته‌اند و نام عربستان خوشبخت و عربستان سبز براستى سزاوار اين منطقه است . « 6 » از محصولات يمن تاك ، انار ، سيب ، زردآلو ، بخور ، كندر ، صمغ ، مرّ و . . . است و در مناطق باران‌خيز غلات ، سبزيها و تره‌بار كشت مىشود . در منطقهء يمن و جنوب عربستان از اسب ، استر و خر ( الاغ ) استفاده مىشده است ؛ خصوصا از استر كه در زندگى عربها افزون بر سوارى جنبهء خودنمايى نيز داشته است . در يمن و نواحى جنوب

--> ( 1 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 192 . ( 2 ) . همانجا . ( 3 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 195 و 196 . ( 4 ) . صفة جزيرة العرب ؛ ص 321 و 322 و المفصل فى تاريخ العرب . . . ؛ ج 1 ، ص 195 و 196 . ( 5 ) . المفصل فى تاريخ العرب . . . ؛ ج 1 ، ص 195 و 196 . ( 6 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 210 .